En toen was ik weer terug in Nederland…

“Reizen jullie nog verder na Singapore of is het de eindbestemming?” Dat vroeg ik op 8 februari aan het stel dat naast mij zat in het vliegtuig toen ik mijn eerste vlucht richting Azië nam. En ineens zat ik weer in het vliegtuig richting Singapore, maar nu op weg naar Europa. Het lijkt 3 weken geleden ofzo! De laatste weken vlogen voorbij en hoe dichter de dag van vertrek naar Nederland kwam, hoe minder blij ik werd.

Na het drukke Jakarta verbleef ik nog een nacht in het appartement (met heel groot zwembad…) van Sesilia in Tangerang, ik zie het als een soort van buitenwijk van Jakarta. In Tangerang zag ik verschillende gated communities. Wijken met een groot hek er omheen, je moet eerst door een poort met bewaking voordat je je (veelal) vila in kunt. Het is vergelijkbaar met het villawijk gedeelte in Wassenaar, alleen dan met een hek eromheen. In Jakarta zat ik ook weleens keer in een hostel in zo’n wijk. Tja, zo zit je in de sloppenwijken en zo in een villawijk.

De verassing: Noord-Sulawesi
Ik sloot Azië af met een 8-daagse tour door Noord-Sulawesi , weer met Sulawesi Travel, net als mijn reis door Zuid-Sulawesi 1,5 jaar geleden. Noord-Sulawesi was een complete verassing, ik wist niet dat het hier zo prachtig was, een complete verassing! De omgeving bestaat uit zee, bergen, vulkanen, meren, watervallen en bossen. Ik heb de mooiste onderwaterwereld ooit gezien in Bunaken, mooie stranden op Pulisan en de prachtige groene omgeving van Tomohon. Wat ik niet wilde zien, was de lokale markt in Tomohon. Ik had erover gelezen en hoe interessant het kan zijn, ik denk dat ik er erg verdrietig van wordt. Waarom? De Minahasa bevolking die hier de grootste etnische groep is, staat erom bekend dat ze alles eten, dus niet alleen vleermuizen, ratten en slangen, ook onze grote vrienden de hond en de kat. Omdat er op de markt geen koelingen zijn, kan vlees niet worden bewaard. Dus het moet ter plekke worden geslacht. Ik heb artikelen gelezen en de meest ervaren reizigers die wel wat hebben gezien, moeten hier toch wel even slikken. Honden zitten in kooien, wachten tot ze worden doodgeknuppeld. Nou ja, je kunt zelf wel googlen wat er op de markt is te zien, je schijnt er meteen vegetarisch van te worden.

Nu kan ik denken, wat een barbaren! Maar al het barbaarse wat nodig is om ons stukje vlees op ons bord te hebben, besteden we uit. We zien alleen het eindproduct, we distantiëren ons van het dier. En in Nederland worden ook herten, konijnen en paarden gegeten. En alsof de kippen netjes één voor één in een krat worden gestopt voor transport. Nee, ze worden met z’n allen tegelijk in kratten gestopt na hun korte leven van iets meer dan een maand. Zelfs al eet je biologisch, dieren worden gedood. Alleen wordt het bij ons achter gesloten deuren gedaan. Terwijl ik het schrijf snap ik ook niet waarom ik nog af en toe vlees eet. Ben ik zo egoïstisch dat ik het zo lekker vindt dat ik het niet kan laten staan? Maar toegegeven, de manier waarop wij over het algemeen ons eten doden is niet zo wreed als doodknuppelen. Ik snap ook niet waarom ze niet gewoon de halsslagader doorsnijden. Schijnt iets te maken te hebben met de smaak van het vlees. De markt in Tomohon ligt overigens ook onder vuur door zowel nationale als internationale dierenwelzijnsorganisaties. Niet alleen om het dierenwelzijn, de hondenveels-handel zorgt ook voor verspreiding van rabiës. Van Tripadvisor is deze al afgehaald, omdat het gewoon te wreed is wat er gebeurd. Het liefst willen ze er geen toeristen hebben, omdat ook dit het in stand houdt. Overigens is het maar een klein deel dat nog hondenvlees eet in Indonesië, ook in Sulawesi. Maar in een land met 250 miljoen mensen is 1 procent al veel.

Bijna weer in Europa
Als laatste in Indonesië in Manado nog met Isabella afgesproken en ze heeft mij ook meegenomen naar de bergen. Isabella woont nu al 7,5 jaar in Manado en ben ik een keer in Jakarta tegengekomen bij Monas monument waar ik aan het wandelen was. We raakte aan de praat en bleven via Instagram contact houden.
Wat had ik zin om naar Berlijn te gaan en ook weer niet. Ik zag Susan weer maar het was ook de laatste stop voor Nederland. Ik ben dus best verdrietig geweest. Afscheid van mijn reis en alle mensen, ook van mijn vrije leven. Twijfels over mij terugkomst naar werk en of ik het allemaal nog wel kan, letterlijk en figuurlijk. Maar in Berlijn ben ik altijd gelukkig, in de stad en met mijn vrienden. Het was een mooie overgang naar huis. Eerst nog paar dagen bij mijn ouders, toen was ik na 6 landen, 22 plaatsen en meer dan 40.000 km reizen weer in Den Haag. En Toby en ik sprongen elkaar weer in de armen, hebben elkaar 100 kusjes en kopjes gegeven en we gaan de hele dag knuffelen.

Natuurlijk is het leuk om mensen weer te zien, de een wat leuker dan de ander. Maar kon ik er nog maar 1 of 2 maanden aan vast plakken. Kan ik Ugo nog ergens opzoeken in Azië, wat nuttigs doen in Jakarta, Bahasa leren, misschien een keer weer couchsurfen, of wat rondreizen in Europa en Workaway uitproberen. Ik dacht nog, degene die op mijn woning en Toby past vindt het vast niet erg, aangezien ze nog geen woonruimte heeft. Maar ik moet ook weer gaan werken, heb immers beloofd dat ik terugkom. Tja, dat krijg je als je gaat reizen zonder open einde. Gelukkig wordt het zomer in Nederland, dus dat is mooi. Maar ik zal een groot deel van de dag weer binnen zitten en weer meer geleefd worden dan ik de afgelopen maanden heb gedaan. Ik kom er wel weer overheen, de vorige keren ook.

Tijd is kostbaar en reizen is een leerzame investering
Het valt mij op dat ik deze reis maar weinig mensen ben tegen gekomen die net zo lang of korter reizen dan ik. Zoveel mensen reizen een half jaar of langer. Niet alleen soloreizigers jong en oud, ook koppels en zelfs een gezin. Ik lees weleens over gezinnen die er een aantal maanden tussenuit gaan of een jaar (of langer), maar was ze nog nooit tegengekomen, tot in Thailand. De Wyld familie is een gezin uit Australië met 2 jonge kinderen die in totaal 12-18 maanden reizen in Azië en Europa. De ouders hebben 2 jaar gespaard en de reis voorbereidt. Ze willen hun kinderen meer meegeven dan alleen schoolboeken-educatie, ze in contact laten komen met andere culturen en tijd met elkaar doorbrengen, want TIJD is kostbaar. In de laatste 2 jaar hebben ze onverwachts ook hun ouders moeten afstaan. Het idee dat het zomaar over kan zijn, geen tijd meer door kunnen brengen met de mensen van wie je houdt, kwam heel dichtbij. Ze zijn nu volgens mij ongeveer een half jaar onderweg. Ze hebben een blog, Wyld Family Travel. Hoewel ik ze in real life niet vaak tegenkom, dit is slechts een van de vele gezinnen die long-term reizen.
Ik ben nog niemand tegen gekomen die spijt heeft van een aantal maanden (of langer) reizen. Werken kan best leuk zijn maar het idee dat ik elke dag de komende 30 jaar alleen naar werk? Nee, ik kan niet alles hebben, ook niet financieel. Als je kiest voor reizen en vrijheid heeft dat ook financiële gevolgen. Maar er was geen betere manier om de afgelopen maanden door te brengen dan hoe ik het heb gedaan.
Leuk de studies die ik heb gevolgd, maar er is weinig zo leerzaam geweest als mijn reizen. Er is zoveel dat je zelf moet uitzoeken, moet leren. Je wordt uitgedaagd, leert andere culturen kennen, de geschiedenis van een land, je leert onderhandelen, je (snel) aanpassen. Alsof mijn studies veel uitmaakte. Ik heb een goede baan, ben hoog opgeleid, spreek Engels, heb geld, economisch zelfstandig, maar in een compleet vreemd land maakt dit weinig uit, ik ben afhankelijk van anderen en moet de basis-zaken opnieuw leren. Van simpel ‘hallo’ in een andere taal leren zeggen, waar de supermarkt is, hoe ik van A naar B kom en hoe het openbaar vervoer werkt. En dan zoek ik niet eens werk. Maar met name de taal is het belangrijkste waarom je zo afhankelijk bent. Kijk naar vluchtelingen. Het zijn ook mensen met een opleiding, werkervaring, etc. maar omdat zij de taal niet kunnen spreken, begin je gewoon van voor af aan en doet al het andere er niet zo toe. Ik denk dat ik na de zomer weer een taalmaatje neem, het is echt heel belangrijk dat vluchtelingen zo snel mogelijk de taal leren.

En we gaan weer verder…
…de reis zit er fysiek weer op, maar niet mentaal. In al die tijd heb ik meer gezien en meegemaakt dan in een jaar (of wat). Al deze ervaringen en ontmoetingen krijgen weer een plek in mijn leven. Vaak is het zo dat als mensen van een lange reis thuiskomen, er lijkt alsof er niets is veranderd. Voor je het weet zit je weer in een ritme. Best teleurstellend gevoel. Maar er is wel wat veranderd, jijzelf. Het kan bijna niet anders dan dat een lange reis je bijvoorbeeld bepaalde inzichten geeft, ideeën over je leven, of je misschien helemaal veranderd. Je hebt namelijk ervaringen opgedaan. Na mijn eerste reis ruim 3 jaar geleden besefte ik dat als ik meer vrijheid wil, ik ook financieel zaken moet veranderen en niet alles kan hebben. En dat ik heel goed voor mijzelf kan zorgen en prima af kan gaan op mijzelf en mijn eigen advies, in plaats van op andere leunen. Dus daar heb ik toen flinke stappen in gezet en 1,5 jaar later ging op 2de sabbatical.
Ik reis omdat ik ervaringen wil opdoen en ervaringen blijven. Ik voel mij vrij ‘on the road’, kan ontdekken en ontmoet mensen vanuit de hele wereld van wie ik leer. Reizen is leerzaam; hoe meer je ziet en leert, hoe meer je beseft hoe weinig je eigenlijk weet en kent, al de diversiteit in mensen en natuur in de wereld. Ik zie mooie dingen en minder mooie dingen. Mijn leven krijgt een boost.

En ik denk zelfs dat ik van het reizen een beter en prettiger mens van ben geworden. Het maakt mij rustiger in het dagelijkse leven, maak mij niet zo snel druk omdat ik weet en heb gezien dat er heel wat meer leed op de wereld is dan mijn dagelijkse beslommeringen, al dan niet op werk. Ik heb meer oog voor mensen gekregen, voor relaties, want dat is toch waar het voor een groot deel om draait in het leven. Alles wat ik nodig heb als ik reis zit in 2 rugzakken, een bed en eten koop ik, maar menselijke contacten zijn onbetaalbaar. Ik ben meer behulpzaam, omdat ik zo vaak hulp nodig heb gehad en uiteindelijk het leven een stuk prettiger is als iedereen gewoon vriendelijk en behulpzaam naar elkaar is. Ik ben toleranter geworden, omdat de ander soms echt niet zoveel anders is als ik ben, ook al zien mensen er anders uit of eten ze hond. Ja, Nederland is een goed land om te wonen, maar omdat wij goede educatie hebben, geen oorlog of grote armoede en geen dictatuur, maakt dat wij de luxe hebben om simpelweg over zaken na te denken, over de toekomst van ons land en andere lange-termijn zaken. Denk aan klimaatverandering, mensenrechten of dierenwelzijn. In essentie zijn de meeste mensen goed en willen ze allemaal hetzelfde; een woning, eten, liefde en voor elkaar kunnen zorgen. Het is vaak corruptie, armoede en al en niet gebrek aan democratie, scholing en mensenrechten. Nu ik meer over Indonesië en de geschiedenis weet (maar ook over andere landen) snap ik meer waarom de mensen daar zijn zoals ze zijn, waarom ze bepaalde keuzes maken en hoe ze doen. Iedereen heeft een hekel aan de Chinese toeristen, maar kun je ze ergens kwalijk nemen dat ze zo zijn zoals ze zijn als je met 1.3 miljard mensen in een afgesloten land leeft? Het praat niet alles goed, maar ik begrijp het tenminste en kan over oplossingen nadenken. En het belangrijkste, reizen maakt mij dankbaar voor alles wat ik heb mogen zien en meemaken en dankbaar dat ik in een West-Europees land woon. Ik heb meer zelfvertrouwen gekregen, ik red me immers alleen in een compleet vreemde omgeving. Ik ben tevreden met mijzelf en hoef mij niet meer zonodig te bewijzen voor anderen. Ik heb zo vaak maandenlang met mijzelf doorgebracht. En ik ben meer dan mijn werk. Op reis is je baan bijna nooit onderdeel van je identiteit. Er wordt weinig naar gevraagd en het heeft bijna nooit meerwaarde in het reizen. Ook je uiterlijk doet er niet toe of waar je vandaan komt. Het doet er niet toe of je woning groot/klein/oud/nieuw/mooi is, hoogstens als je een tiny house hebt want dat is cool. Je wordt beoordeeld op je sociale vaardigheden en je reiservaringen. Daarna hoe lang je reist en waar je bent geweest en komt soms het opscheppen om de hoek kijken; er is altijd iemand die langer reist, meer landen heeft bezocht en spannendere dingen heeft gedaan.
Kortom, reizen heeft mij veel gebracht en ik weet dat mijn heimwee weer overgaat en ik mij weer op mijn plek ga voelen. En zo niet, geen man overboord. Er geen 1 manier om je leven in te richten, dat heeft mij deze reis ook weer laten zien!

In het kader van How do they do it?, hier deel 2 met voorbeelden van mensen die mij inspireren om te reizen, te ontdekken en mijn eigen weg te volgen. Daar hoort ook Susan tussen, mijn vriendinnetje die ik afgelopen week weer in Berlijn heb gezien!

Reis met mij mee!
Over de wereld en door het leven, naar bestemmingen ver weg en dichtbij.
We respect your privacy.

UA-66295536-1