8 dagen Sulawesi: Tana Toraja (deel 2)

Dit is deel 2 van mijn 8 daagse rondreis door Zuid-Sulawesi.

Deze Azië-reis heb ik 8 dagen doorgebracht op Sulawesi. In plaats van alles zelf uitzoeken en regelen wilde ik mij deze reis een weekje laten verwennen en een georganiseerde tour boeken. Ik heb gekozen voor Zuid-Sulawesi omdat ik erg benieuwd was naar Toraja’s en vrijwel niets wist van Sulawesi. Vrienden van mij waren hier al eerder geweest en overal waar zij in Indonesië zijn geweest, ga ik daarna naartoe. Tot nu toe is alles wat zij ook hebben gedaan, mij ook bevallen, dus had goede hoop op Sulawesi.
Terwijl ik aan het reizen was in Vietnam heb ik besloten om tijdens mijn maand in Indonesië ook Sulawesi te bezoeken en ben gaan googlen wat er zoal mogelijk is. Sulawesi is groot, ook Zuid-Sulawesi. Er is erg veel te zien en het openbaar vervoer is er minder georganiseerd dan bijvoorbeeld op Java. Een auto met chauffeur is wel zo makkelijk. Een gids erbij die vertelt over de rijke cultuur van Zuid-Sulawesi maakt het nog interessanter. Mijn tour door Zuid-Sulawesi heb ik geboekt bij Sulawesi Travel.

De Toraja’s
Tana Toraja (Torajaland) is een van de bekendste regio’s van Sulawesi. Het is hier waar je de bijzondere huizen ziet met de aparte daken genaamd Tongkonan en waar de indrukwekkende ceremonies zijn. En dan met name de begrafenisceremonie. Deze kunnen wel 2 weken duren, afhankelijk van de status van de familie. Ik had het geluk om een begrafenisceremonie mee te mogen maken van een rijke familie, dat was een heel groot feest. Jazeker, een feest. Het is ook heel normaal om hierbij aanwezig te zijn als toerist.
Het grootste deel van de Toraja’s zijn Christenen, maar ze hebben hun tradities behouden. Deze zijn vooral zichtbaar rondom ceremonies en festiviteiten.
Ik vond het echt ongelooflijk om te zien hoe ze hier met de dood omgaan. Het grootste deel van hun leven zijn ze namelijk bezig met de dood. Vooral financieel. Bijna heel hun leven sparen ze geld voor de begrafenis. Het is met name de begrafenis die de status van een familie laat zien.


Kuburan Batu Lemo

De eerste kennismaking met de dood begon in Lemo. Hier bezocht ik de graven in de grotten en maakte we kennis met de Tau Tau. De Tau Tau zijn houten poppen die de overledenen beschermen.
De poppen die je ziet op de foto’s van de graven zijn de evenbeelden van de overledenen. Vergis je niet, zo’n pop kan zo meer dan 1000 euro kosten en is vooral voor de mensen uit de hogere klassen. Hetzelfde geldt voor de hoogte van de graven in de grotten; hoe hoger het graf, hoe hoger de klasse.

Vanuit Lemo maakten we nog een korte wandeling door de mooie omgeving naar andere dorpen. Onderweg kwamen we een familie tegen waarvan de overledene nog in huis was. We mochten zelfs binnenkomen om de overledene te zien. Het is dat de kist niet open ging, anders hadden we de persoon nog echt gezien ook. De overledenen wordt gebalmd voordat deze de kist in gaat, je ruikt dus niets in de ruimte. Ook wordt er elke dag nog eten en drinken bij de kist gezet, want de overledene is niet dood, deze is Makula, een ziek persoon. Het kan echt jaren duren voordat de zieke persoon richten Puya gaat, het hiernamaals. Een begrafenis is namelijk niet goedkoop. Het kan zo 10-15 jaar duren voordat de begrafenisceremonie is en al die tijd blijft de overledene in huis, net zoals hier het geval is. Ik geloof al bijna 15 jaar. Er worden bij een ceremonie een aantal buffels geslacht van elk meer dan 100 miljoen roepia. Het ligt aan de klasse hoeveel buffels er worden geslacht, maar een minimum is zeker 6 buffels. Maar hoe meer buffels, hoe sneller de overledenen naar het hiernamaals gaat. 1 buffel kost dus meer dan 6000 euro!

Baby boom
Kinderen die overlijden en nog geen tanden hebben, krijgen een aparte plek waar ze begraven worden, namelijk in een boom. De kinderen worden zo door de boom beschermd tegen geesten en de ziel gaat via de boom omhoog. De weg naar de hemel is zo ook korter via de boom.

Kete’Kesu’
Kete’Kesu’ is een van de traditionele dorpen die we bezoeken. Je bent hier niet de enige waar iedereen zo ongeveer dezelfde foto wil maken. Hier zie je nog de Tongkonans en rijstschuren met rieten daken. Veel van deze traditionele huizen hebben golfplaten als dak, dat is toch minder mooi.

Een stukje verder kwamen we bij de Hangende Graven en dat was toch wel even vreemd om te zien. Overal zie je skeletten, botten, schedels en (open) kisten. De kisten hangen als het ware tegen de rotsen aan. In de kisten zitten vaak ook bezittingen voor het hiernamaals. Door ze hoog te hangen kan niet zomaar iedereen erbij. Maar ja, na jaren en jaren begint het hout te rotten en begeven de touwen het op een gegeven moment. En dan vallen de kisten en de botten dus naar beneden…

Bori
In Bori zag ik weer een ander soort graven, namelijk graven in rotsen. Dit zijn soort van tomben. Ook deze zijn erg prijzig, soms wel duurder dan een huis. Maar het leven na de dood duurt langer dan het leven op aarde, dus de doden hebben wel een goed huis nodig.
De ‘menhirs’ op de foto zijn monumenten voor de overledenen. Er komt geen machine aan te pas bij het plaatsen van deze stenen…

Begrafenisceremonie
Als kers op de taart bezocht ik niet zomaar een begrafenisceremonie, maar een heel uitgebreide begrafenis van een erg rijke familie. Het was namelijk een groots feest, er was een Tau Tau en heel veel buffels. Wat ik hoorde was dat de overledene ruim een jaar ‘makula’ was. Zo lang hoefde de familie dus niet te sparen om zo’n grote ceremonie te houden.

De ceremonie begon met het zingen in een grote kring waar iedereen aan mee mocht doen. Ook de toeristen en als je in de kring wilt gaan staan om betere foto’s te maken, dan mag dat zelfs ook nog. Na de kring wordt er hier en daar nog steeds muziek gemaakt en neemt iedereen de tijd om foto’s te maken, al dan niet samen met de Tau Tau.

In een begrafenisstoet worden de kist en de Tau Tau naar een ander deel van het dorp gebracht, waar o.a. het veld is waar de buffels worden geslacht. Deze buffels zullen de overleden snel naar het hiernamaals brengen en het vlees wordt verdeeld over de bezoekers in orde van de plaats die iemand heeft in het dorp. De hoorns van de buffels worden later voor het huis gehangen; hoe meer hoorns, hoe hoger de status. Zolang de ceremonie gaande is (dat kan dus dagen of weken duren) is de ziel van de overledene nog aanwezig. Zodra deze ceremonie is afgelopen zal de ziel naar het hiernamaals gaan.

Palawa
De laatste dag heb ik het dorp Palawa nog bezocht. Traditioneel dorp waar je de traditionele huizen en rijstschuren van binnen kunt zien.

Omgeving
De omgeving van de Toraja’s is eigenlijk net zo indrukwekkend als de Toraja’s zelf. Prachtige natuur, bergen en rijstvelden. Als je ergens mooie foto’s kunt maken, dan is het wel hier!

De reis
Sulawesi Travel had een super hotel geregeld in Rantepao waar ik 3 nachten verbleef. Dit is ook de plaats waar overigens de meeste reizigers overnachten. Hier had ik prachtig uitzicht vanaf mijn balkon. Vanuit dit hotel hebben ik samen met het andere Nederlands stel en mijn gids de verschillende dorpen bezocht en de omgeving verkend.

Het volgende en laatste deel van mijn bezoek aan Sulawesi zal gaan over Makassar.

Related Post

6 Responses to “8 dagen Sulawesi: Tana Toraja (deel 2)”

  1. Ingrid Bres schreef:

    Hallo Diana,
    Ik heb weer genoten van je prachtige foto’s en boeiende reisverslag.
    Heel bijzonder allemaal weer.
    Die prachtige natuur en rijke cultuur.
    Zó leuk om met je mee te kunnen kijken.
    Lieve groet, Ingrid

    • Diana van Ringelenstein schreef:

      Dit was echt super interessant! Zo anders dan hoe wij met de dood omgaan.

      • Ingrid Bres schreef:

        Dat heb ik aan je foto’s en verhaal daarbij een beetje kunnen ontlenen.
        Hun leven wordt met een afscheid gevierd maar ook is het, nog meer eigenlijk, een feestelijk uitgeleide doen naar het volgend bestaan. Heel mooi en indrukwekkend om de foto’s daarvan te zien. Wat bijzonder ook dat buitenstaanders daarbij welkom zijn. Bij ons is dat echt besloten. Maar ja, je hele leven sparen ook om dit te kunnen bekostigen, dat is nogal wat. Geef jij het maar liever uit aan je reizen hoor! Kindjes in de bomen, dat vind ik heel mooi, om stil van te worden eigenlijk zo mooi.

        Lieve groet, Ingrid

        • Diana van Ringelenstein schreef:

          Dat vind ik aan de ene kant ook wel jammer en ergens beetje triest, je hele levende leven sparen voor de dood. Aan de andere kant, zij geloven dat het leven dan pas begint….

  2. Willy schreef:

    Prachtig reis beschrijving

Geef een reactie

Reis met mij mee!
Over de wereld en door het leven, naar bestemmingen ver weg en dichtbij.
We respect your privacy.

UA-66295536-1